W SKRÓCIE
Cloud Sovereignty Framework (CSF) to kluczowe narzędzie umożliwiające obiektywny pomiar suwerenności dostawcy chmury oraz jego odporności na ryzyka geopolityczne i regulacyjne. Wykraczając poza samą lokalizację danych, ramy te definiują 8 celów suwerenności (SOV) – od struktury właścicielskiej i jurysdykcji, przez transparentność łańcucha dostaw i zarządzanie modelami AI, po niezależność technologiczną. Cloud Sovereignty Framework ma znaczenie nie tylko dla instytucji publicznych czy dużych podmiotów regulowanych, ale każdej organizacji, która przetwarza w chmurze wrażliwe dane lub realizuje kluczowe procesy. Jednym z rozwiązań, które odpowiadają na przyjęte przez CSF kryteria, jest nasza autorska Platforma OChK, która – według przeprowadzonej samooceny – jest chmurą w pełni suwerenną cyfrowo.
Posłuchaj streszczenia artykułu
0:00 / --:--
1x
Audio wygenerowane przez AI (ElevenLabs). Może zawierać błędy.
Niezależnie od tego, czy budujesz innowacyjny startup, prowadzisz sklep online, czy odpowiadasz za bezpieczeństwo podmiotu regulowanego, podstawą działalności Twojej organizacji i jej największym kapitałem są informacje przetwarzane w systemach IT. Aby mógł on realnie pracować, coraz częściej trafia do chmury, ponieważ to właśnie ona zapewnia odpowiednią elastyczność, dostępność i tempo wdrażania innowacji, w tym rozwiązań AI. Tych cech na próżno szukać w przypadku modeli on-premise.
Z drugiej strony oznacza to, że najbardziej cenne zasoby przechowywane są przez zewnętrznego dostawcę technologii. W tym momencie zaczynają więc pojawiać się pytania, które – w obliczu narastających napięć i nowych ryzyk geopolitycznych - wyjątkowo zyskują na znaczeniu.
Kto ma rzeczywistą kontrolę nad moimi danymi? Jakiej jurysdykcji podlega chmura, z której korzystam? Czy chmura jest odporna na zmiany w środowisku regulacyjnym? Co się stanie, gdy producent przestanie udzielać wsparcia technicznego lub zmieni model dostarczania swojej technologii? – odpowiedzi na wszystkie te pytania pomogą Ci nie tylko świadomie chronić swoje zasoby informacyjne, ale także zapewnić ciągłość działania kluczowych procesów. Gdzie szukać tych odpowiedzi? Z pomocą przychodzi Cloud Sovereignty Framework (CSF).
Po przeczytaniu tego artykułu będziesz wiedzieć:
- czym jest Cloud Sovereignty Framework i dla kogo może mieć istotne znaczenie,
- czym jest suwerenność w kontekście chmury obliczeniowej i jak definiuje ją CSF,
- jak „zmierzyć” suwerenność za pomocą SEAL (Sovereignty Effective Assurance Levels),
- czym właściwie kierować się w wyborze chmury,
- jak, na tle kryteriów Cloud Sovereignty Framework, wypada nasza chmura, Platforma OChK.
Czym jest suwerenna chmura?
Przez wiele lat – również w Polsce – utarło się przekonanie, że odpowiedzią na zagadnienia dotyczące suwerenności w kontekście chmury obliczeniowej jest przede wszystkim lokalizacja centrum przetwarzania danych (a tym samym miejsce przetwarzania danych at rest). Okazuje się jednak, że to zdecydowanie za mało. Współczesne ryzyka związane z technologią cloud computing obejmują nie tylko miejsce przechowywania danych, ale również aspekty takie jak:
- prawo właściwe i jurysdykcja dostawcy chmurowego - jakie przepisy znajdują zastosowanie i które organy mogą egzekwować decyzje?
- struktura właścicielska dostawcy chmurowego - kto faktycznie kontroluje podmiot świadczący dla mnie usługę?
- transparentność łańcucha dostaw - czy wiem, kto stoi za infrastrukturą i technologią?
- model korzystania z oprogramowania - z jakich technologii mogę korzystać, komercyjnych czy open source?
- zależności technologiczne i vendor lock-in - czy muszę polegać tylko na jednym dostawcy?
- zdolność do długoterminowej autonomii operacyjnej - co się stanie, jeśli zmieni się model wsparcia technologii?
To właśnie w odpowiedzi na tego rodzaju wyzwania Komisja Europejska opracowała Cloud Sovereignty Framework (CSF), które pozwala Ci spojrzeć na chmurę nie tylko przez pryzmat deklaracji marketingowych, a bardziej mierzalnych kryteriów suwerenności.
Nowy standard oceny dostawcy chmurowego, czyli czym jest Cloud Sovereignty Framework (CSF)?
Cloud Sovereignty Framework to narzędzie do oceny dostawcy chmury obliczeniowej, które pozwala zmierzyć – w sposób porównywalny i ustrukturyzowany – na ile jest on odporny na zawirowania geopolityczne i ryzyka wynikające z korzystania z technologii pochodzących spoza UE, a także na ile podlega wpływom regulacji o charakterze eksterytorialnym.
Cloud Sovereignty Framework definiuje 8 celów suwerenności (SOV, Sovereignty Objectives SOV-1 – SOV-8) oraz odpowiadające im czynniki oceny dokonywanej w ramach tzw. poziomów SEAL (Sovereignty Effective Assurance Levels). Dzięki temu przeprowadzona ocena danej usługi chmurowej uwzględnia zarówno aspekty organizacyjne i prawne, jak i techniczne, operacyjne oraz środowiskowe.
Rys. 1: 8 celów suwerenności Cloud Sovereignty Framework
SOV-1. Suwerenność strategiczna (Strategic Sovereignty)
To obszar dotyczący struktury właścicielskiej, sposobu i miejsca podejmowania decyzji, a także zasad i źródeł finansowania. Chodzi o to, czy dostawca chmury zachowuje stabilność decyzyjną i kapitałową, jest odporny na zmiany polityczno-gospodarcze oraz działa w sposób spójny z europejskimi zasadami ładu korporacyjnego.
👉 SOV-1 jest szczególnie istotny dla administracji i podmiotów publicznych, spółek z udziałem Skarbu Państwa, podmiotów definiowanych przez NIS2 (uKSC) jako kluczowe i ważne, a także organizacji zarządzających infrastrukturą krytyczną.
SOV-2. Suwerenność prawna i jurysdykcyjna (Legal & Jurisdictional Sovereignty)
To obszar dotyczący prawa właściwego dla świadczenia usług chmurowych oraz jurysdykcji, w ramach której funkcjonuje dostawca i jego infrastruktura. SOV-2 nie sprowadza się wyłącznie do lokalizacji przechowywania danych, lecz obejmuje szerszy kontekst regulacyjny, w szczególności potencjalny wpływ przepisów o charakterze eksterytorialnym.
👉 Ten cel ma szczególne znaczenie dla organizacji, które przetwarzają informacje objęte szczególnymi obowiązkami ustawowymi, w tym podmiotów z branż regulowanych.
SOV-3. Suwerenność danych i sztucznej inteligencji (Data & AI Sovereignty)
To obszar odnoszący się do kontroli nad danymi oraz sposobu ich przetwarzania. Obejmuje on zarówno kwestie lokalizacji i dostępu do danych, jak i mechanizmy zarządzania kluczami kryptograficznymi, a także zakres, w jakim modele sztucznej inteligencji są rozwijane, trenowane, hostowane i zarządzane pod kontrolą podmiotów działających w UE.
👉 SOV-3 ma istotne znaczenie dla organizacji, które wykorzystują rozwiązania AI w procesach biznesowych, a także przetwarzają dane wrażliwe i informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.
SOV-4. Suwerenność operacyjna (Operational Sovereignty)
Ten obszar odnosi się do tego, na ile operacyjne utrzymanie i wsparcie usługi chmurowej są realizowane w ramach Unii Europejskiej oraz czy dostępne są kompetencje i zasoby, które umożliwiają samodzielne zarządzanie technologią. SOV-4 obejmuje lokalizację zespołów operacyjnych, model świadczenia wsparcia technicznego, dostępność dokumentacji oraz operacyjnego know-how, a także potencjalną możliwość migracji środowiska do alternatywnego rozwiązania, bez konieczności angażowania podmiotów spoza UE.
👉 SOV-4 ma szczególne znaczenie dla administracji i podmiotów sektora publicznego, organizacji zarządzających infrastrukturą krytyczną, a także instytucji finansowych oraz dużych przedsiębiorstw, które wymagają pełnej kontroli operacyjnej nad środowiskiem IT. Pomaga także ocenić ryzyko zjawiska tzw. vendor lock-in, czyli uzależnienia od jednego dostawcy technologii.
SOV-5. Suwerenność łańcucha dostaw (Supply Chain Sovereignty)
To obszar odnoszący się do przejrzystości i kontroli łańcucha dostaw, czyli tego, kto wyprodukował kluczowe elementy, z których składa się Twoja infrastruktura chmurowa. Chodzi tutaj zarówno o dostawców technologii i oprogramowania, jak i producentów sprzętu oraz wbudowanego kodu (firmware). Celem SOV-5 jest także weryfikacja podmiotów, które mają wpływ na utrzymanie i bezpieczeństwo rozwiązania.
👉 SOV-5 ma szczególne znaczenie dla organizacji, które muszą wykazać kontrolę nad zależnościami technologicznymi i ich audytowalnością (np. sektor publiczny, infrastruktura krytyczna, podmioty regulowane), a także dla tych, które analizują i zarządzają ryzykami wynikającymi z globalnego pochodzenia sprzętu i oprogramowania.
SOV-6. Suwerenność technologiczna (Technology Sovereignty)
To obszar odnoszący się do stopnia niezależności technologicznej, w szczególności w zakresie interoperacyjności i zdolności do integracji z innymi technologiami (np. z wykorzystaniem API). Istotnym elementem jest dostępność oprogramowania na licencjach otwartych (open source) oraz udostępnienie przejrzystej dokumentacji technicznej i informacji o architekturze rozwiązania.
👉 SOV-6 jest szczególnie ważne dla organizacji, które chcą zachować elastyczność swojej architektury IT – w tym możliwość wyboru technologii i integracji z innymi rozwiązaniami.
SOV-7. Suwerenność bezpieczeństwa i zgodności (Security & Compliance Sovereignty)
To obszar odnoszący się do tego, na ile dana usługa chmurowa jest świadczona w sposób, który umożliwia spełnienie wymagań regulacyjnych oraz zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa informacji zgodnego z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Obejmuje on zarówno posiadanie przez dostawcę stosownych, uznanych certyfikatów (np. ISO), jak i uwzględnianie w modelu świadczenia usług wymagań prawnych np. RODO, NIS2 czy DORA.
👉 SOV-7 ma szczególne znaczenie dla podmiotów z branż regulowanych, organizacji podlegających szczególnym wymogom bezpieczeństwa, a także firm, dla których bezpieczeństwo informacji i zgodność z prawem stanowią kluczowy element modelu działania.
SOV-8. Zrównoważony rozwój środowiskowy (Environmental Sustainability)
To obszar odnoszący się do wpływu infrastruktury chmurowej na środowisko oraz sposobu, w jaki dostawca usługi zarządza efektywnością energetyczną i cyklem życia wykorzystywanego sprzętu. Obejmuje on zarówno parametry operacyjne centrów przetwarzania danych, jak i praktyki związane z ponownym wykorzystaniem, odnawianiem oraz odpowiedzialnym wycofywaniem infrastruktury z eksploatacji.
👉 SOV-8 ma szczególne znaczenie dla organizacji, które realizują strategię ESG oraz dla podmiotów objętych obowiązkiem raportowania wpływu środowiskowego wykorzystywanej infrastruktury IT.
Cloud Sovereignty Framework ma potencjał stać się realnym benchmarkiem rynkowym, który umożliwia obiektywną ocenę technologii oferowanych zarówno przez globalnych, jak i lokalnych dostawców chmury.
Przeprowadzenie takiej oceny pozwala wyjść poza wąskie kryterium lokalizacji danych i spojrzeć na chmurę w sposób całościowy, uwzględniając szersze spektrum ryzyk, które coraz częściej pojawiają się w kontekście geopolitycznym, prawnym oraz operacyjnym.
Jednocześnie, ocena dokonana na podstawie Cloud Sovereignty Framework umożliwia świadome i ustrukturyzowane podejście do weryfikacji oraz wyboru dostawcy i usługi chmurowej, a także do zarządzania łańcuchem dostaw i przeprowadzania analizy ryzyka – procesów, które stanowią dziś istotny element wymagań regulacyjnych, w tym wynikających z aktów takich jak NIS2 czy DORA.
Zrozumienie ryzyk i zależności, a także świadomy wybór dostawcy usług, zapewniającego określony poziom suwerenności pozwalają w efekcie realnie zwiększyć odporność cyfrową organizacji i lepiej przygotować się na zmieniające się uwarunkowania geopolityczne i rynkowe.
W OChK od samego początku budujemy i rozwijamy usługi Platformy OChK z wykorzystaniem zasad, które dziś Unia Europejska formalizuje w ramach Cloud Sovereignty Framework. Dokonana przez nas samoocena wykazała, że Platforma OChK jest rozwiązaniem chmurowym w pełni suwerennym cyfrowo. Jeśli chcesz przeprowadzić taką ocenę samodzielnie, przygotowaliśmy mapowanie wymagań CSF na świadczoną przez nas usługę – będzie stanowić materiał pomocniczy. Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej.
Kogo dotyczy Cloud Sovereignty Framework?
CSF powstał z myślą o rynku europejskim jako całości, z uwzględnieniem doświadczeń wcześniejszych inicjatyw ogólnoeuropejskich zajmujących się opracowywaniem zasad i ram rozwoju technologii IT.
Jego znaczenie nie ogranicza się wyłącznie do instytucji publicznych czy dużych podmiotów regulowanych. Ma on raczej charakter uniwersalny i może stanowić punkt odniesienia dla każdej organizacji, która korzysta z chmury do przetwarzania wrażliwych informacji lub realizuje w chmurze procesy istotne dla ciągłości działania, bezpieczeństwa lub pozycji rynkowej.
Administracja publiczna i spółki z udziałem Skarbu Państwa
W sektorze publicznym i dla podmiotów o znaczeniu strategicznym, CSF pozwala odpowiedzieć na pytania fundamentalne z perspektywy działania tego rodzaju organizacji:
- czy dane i systemy podlegają właściwej jurysdykcji?
- czy struktura właścicielska dostawcy jest stabilna i przejrzysta?
- czy decyzje strategiczne i operacyjne dotyczące prowadzenia działalności są podejmowane na terytorium UE?
- czy infrastruktura dostawcy jest odporna na zmiany geopolityczne?
- czy dostawca bierze pod uwagę zgodność z europejskimi regulacjami?
- czy istnieje rzeczywista możliwość audytu i kontroli?
- jakie wymagania i kryteria w zakresie suwerenności cyfrowej powinny zostać uwzględnione w warunkach zamówień i zapytaniach przetargowych?
W tym kontekście Cloud Sovereignty Framework staje się praktycznym uzupełnieniem obowiązków wynikających z regulacji takich jak NIS2, przepisów o ochronie informacji czy zasad zarządzania infrastrukturą krytyczną. Jest jednocześnie punktem odniesienia przy formułowaniu wymagań wobec dostawców chmury w postępowaniach zakupowych.
Sektor finansowy i branże regulowane
W przypadku banków, ubezpieczycieli czy instytucji finansowych Cloud Sovereignty Framework bezpośrednio wspiera:
- analizę ryzyka dostawców ICT,
- ocenę odporności operacyjnej wymaganą przez DORA,
- podejmowanie decyzji dotyczących architektury chmurowej w kontekście jej audytowalności i kontroli.
Z perspektywy tych organizacji suwerenność chmury przestaje być pojęciem teoretycznym, a staje się elementem zarządzania ryzykiem, istotnym w kontekście wymagań sektora finansowego, w szczególności DORA.
Firmy komercyjne, e-commerce i startupy
Również organizacje działające w mniej regulowanych sektorach coraz częściej mierzą się z pytaniami o:
- kontrolę nad własnymi danymi i własnością intelektualną,
- zachowanie równowagi pomiędzy zwinnością i szybkim wdrażaniem nowych technologii a bezpieczeństwem i ciągłością działania,
- możliwość korzystania z technologii w modelu open source,
- zależność od pojedynczych dostawców technologii oraz możliwość migracji lub zmiany modelu chmurowego w przyszłości,
- konieczność dostosowania się do nowych regulacji UE, które coraz częściej obejmują również sektor prywatny.
Dla tego rodzaju podmiotów CSF może pełnić rolę narzędzia strategicznego, które pomaga świadomie dobrać rozwiązania chmurowe - nie tylko pod względem ceny i funkcjonalności, ale także długoterminowej odporności biznesu i możliwości szybkiej reakcji na zmiany.
Podsumowanie
Niezależnie od skali i branży, Cloud Sovereignty Framework porządkuje sposób myślenia o chmurze oraz wprowadza mierzalne kryteria oceny dostawców, które pozwalają porównywać ich usługi w sposób spójny i obiektywny.
Wybór usług chmury obliczeniowej w 2026 roku nie powinien być już decyzją wyłącznie technologiczną lub kosztową. Coraz częściej powinien być on elementem świadomej strategii zarządzania ryzykiem, odpornością oraz kontrolą nad danymi i wykorzystywaną technologią.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak CSF może wpłynąć na Twoją strategię chmurową lub potrzebujesz wsparcia w dobraniu odpowiedniej technologii, daj nam znać i zostaw do siebie kontakt w formularzu poniżej.
Najważniejsze pojęcia
Cloud Sovereignty Framework (CSF)
Cloud Sovereignty Framework (CSF) to dokument opublikowany w 2025 roku przez Komisję Europejską, który definiuje osiem głównych celów suwerenności cyfrowej w kontekście usług chmurowych. CSF stanowi obiektywny system oceny, z którego pomocą potencjalni klienci mogą samodzielnie zweryfikować, w jakim stopniu technologia oraz operacje dostawcy pozostają pod kontrolą podmiotów unijnych, podlegają prawu UE i są wolne od krytycznych zależności od dostawców spoza UE.
8 celów suwerenności (Sovereignty Objectives)
8 celów suwerenności to zbiór kluczowych obszarów kontroli zdefiniowanych w ramach koncepcji chmury suwerennej (Cloud Sovereignty Framework), które obejmują: suwerenność strategiczną, suwerenność prawną i jurysdykcyjną, suwerenność danych i AI, suwerenność operacyjną, suwerenność łańcucha dostaw, suwerenność technologiczną, suwerenność bezpieczeństwa i zgodności, a także zrównoważony rozwój środowiskowy. Realizacja tych ośmiu celów przez dostawcę pozwala na pełne zarządzanie ryzykiem politycznym i technologicznym w chmurze.
SEAL (Sovereignty Effective Assurance Levels)
SEAL (Sovereignty Effective Assurance Levels) to ustrukturyzowana skala poziomów oceny, która służy do kategoryzacji i weryfikacji stopnia suwerenności danego rozwiązania chmurowego. Każdy poziom SEAL definiuje konkretne wymagania techniczne i operacyjne, umożliwiając organizacjom obiektywną ocenę, np. w jakim stopniu usługa zależna jest od podmiotów zewnętrznych oraz czy podlega jurysdykcji państw trzecich.
Platforma OChK
Platforma OChK to polska chmura stworzona od podstaw i zarządzana przez zespół naszych ekspertów. Została zaprojektowana z myślą o organizacjach, które szukają nie tylko najwyższego poziomu bezpieczeństwa oraz pełnej kontroli nad lokalizacją danych, ale także elastyczności technologicznej i wsparcia w zapewnieniu ciągłości działania. Platforma OChK stanowi fundament nowoczesnej infrastruktury IT, oferując swobodę wyboru między modelem publicznym, prywatnym i hybrydowym.
Vendor lock-in
Vendor lock-in to sytuacja, w której organizacja staje się nadmiernie zależna od produktów lub usług konkretnego dostawcy technologii, co sprawia, że przejście do innego dostawcy (migracja) jest technicznie trudne, czasochłonne lub nieopłacalne. W kontekście chmury suwerennej, unikanie vendor lock-in jest kluczowe dla zachowania autonomii strategicznej organizacji.
NIS 2
NIS2 to dyrektywa Unii Europejskiej, która ma na celu podniesienie ogólnego poziomu cyberbezpieczeństwa w państwach członkowskich, poprzez wprowadzenie nowych obowiązków dla firm z kolejnych, kluczowych i ważnych sektorów gospodarki.
uKSC
Ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (uKSC) to polska akt prawny regulujący obszar cyberbezpieczeństwa, który implementuje do polskiego porządku prawnego unijną Dyrektywę NIS 2. Ustawa ta określa zasady i organizację KSC, w tym obowiązki podmiotów kluczowych oraz podmiotów ważnych (w zakresie zarządzania ryzykiem, zgłaszania incydentów oraz współpracy w ramach systemu). Stanowi ona fundamentalny dokument prawny, mający na celu podniesienie poziomu odporności systemów informacyjnych na zagrożenia cybernetyczne w sektorach kluczowych dla funkcjonowania państwa i społeczeństwa.
